Donderdag, 11 mei 1978

Kort na middernacht start de rebellenoperatie "Colomba". Het FNLC valt Zaïre binnen vanuit Angola. Een groep van ongeveer 1100 man heeft als opdracht Mutsasha in te nemen en door het spoorverkeer te onderbreken. De andere groep van ongeveer 3000 man moet Kolwezi veroveren.

Zaterdag, 13 mei 1978

Zeer snel worden Kolwezi en het nieuwe vliegveld veroverd waarbij alle manschappen van de FAZ sneuvelen of vluchten. Alle vliegtuigen waaronder zes Italiaanse aanvalsvliegtuigen Machi, drie Cessna 310, een Buffalo transportvliegtuig en twee helicopters worden vernietigd, evenals het materiaal in de controletoren. De zes Franse militaire raadgevers worden gevangen genomen. Nooit werd van hen een spoor teruggevonden.

Een Belgisch burgervliegtuig dat wil landen wordt onder vuur genomen. De piloot keert terug naar Lubumbashi en licht de autoriteiten in. Onmiddellijk stuurt de consul-generaal Van Mossevelde een telex naar de ambassade en het Ministerie van Buitenlandse Zaken te Brussel. Om 1100Hr vernemen de Westerse ambassades in Kinshasa het nieuws over de inval. Onvolledige, tegenstrijdige en soms onsamenhangende inlichtingen worden verschaft door Gecamines en door verschillende Missies die in verbinding stonden met het consulaat-generaal.

De kolonels Panard en Bleus vertrekken onmiddellijk naar het hoofdkwartier van de FAZ waar contact wordt genomen met Generaal-majoor Babia, (Z), de stafchef. Hij deelt mee dat de Faz de toestand volledig in handen hebben. Op die vergadering zijn eveneens Kolonel Gras, (F), Kolonel Larzul, (F), de Britse en Amerikaanse militaire attaché's aanwezig. Om 1400Hr wordt Parijs over de gebeurtenissen ingelicht door de Franse ambassade.

Rond 1600Hr ontvangt President Mobutu, in gevechtskledij, alle diplomaten in de Zaïrese hoofdstad. Hij brengt hen op de hoogte van de feiten, maar doet geen beroep op buitenlandse hulp. Generaal-majoor Babia, (Z), plaatst het 133ste Infanterie Bataljon en het 311de Para Bataljon op alarm.

Deze zaterdagavond is iedereen in Kinshasa en in Europa overtuigd dat deze invasie slechts een "raid" is.

Pinksterzondag, 14 mei 1978

In de voormiddag telefoneert Generaal du Peyrat van het Hoofdkwartier van de Franse Strijdkrachten naar Kolonel B. Leroy, hoofd van de Sectie Operaties van de Generale Staf. Hij stelt hem voor een samenwerking te organiseren tussen het Frans en het Belgische leger. Kolonel Leroy vraagt hem maandagochtend contact op te nemen met de Generale Staf, wat echter niet gebeurde.

Om 1300Hr vraagt Kolonel Gras, (F), aan het Elysée de toelating om het 311de Para Bataljon, (Z), te versterken met twee compagnies Franse parachutisten, en een gezamenlijke operatie uit te voeren. Het antwoord luidt dat het hier allereerst om een Belgische zaak gaat. Frankrijk zou echter steun verlenen. Kolonel Larzul, (F), ontmoet Kolonel Planard in de namiddag en stelt voor samen te werken.

Generaal-majoor Babia, (Z), stuurt het 133ste Infanterie Bataljon en het 311de Para Bataljon naar Lubumbashi. Het agenschap BELGA verspreidt om 2000Hr een verklaring van het FNLC die verklaart dat "zeven Franse militaire raadgevers gevangen genomen werden in Kolwezi". Het scepticisme van Brussel en Parijs haalt het echter op de onrust in Lubumbashi.

Maandag, 15 mei 1978

Om 1600Hr brengt het Ministerie van Buitenlandse Zaken formeel het Ministerie van Landsverdediging op de hoogte. De regering neemt de beslissing dat de C-130, die de normale verbinding verwezenlijkt met Kigali, (Rwanda), vroeger zal vertrekken dan voorzien. Het vliegtuig zal dan om technische redenen ter plaatse blijven en, indien nodig, een vreedzame evacuatie van de burgers in Kolwezi realiseren.

Kolonel Planard stuurt om 1700Hr een telex. "Er moet worden tussengekomen met drie bataljons Para's". Om 1800Hr neemt Kolonel Gras, (F), contact op met dhr. Van Sina en vraagt om samen te werken. De Belgische ambassade stelt dan aan het Ministerie van Buitenlandse Zaken voor een gecombineerde internationale militaire operatie voor te bereiden en contact op te nemen met Frankrijk en de Verenigde Staten. Maar Brussel blijft erbij enkel een discrete evaluatie uit te voeren. De avond voordien verklaart Minister Simonet op de "Radio Télévision Belge": "Er zal geen Belgische militaire interventie in Shaba plaatsgrijpen".

Er wordt een ministerieel crisiskabinet "Shaba" samengesteld. Er worden ook crisiscomités opgericht in Frankrijk en de Verenigde Staten. De VS maken zich zorgen om de Amerikanen van de Morris-Knudsen maatschappij. Die maatschappij werkt aan het Inga-Shaba project, een tiental km ten noorden van Kolwezi, en beschikt in Lubumbashi over twee DC-3's, een Piper-Aztec en twee Bell-206 helicopters. De 2de Brigade van de 82nd Airborne Division wordt aangeduid. President Jimmy Carter geeft het bevel om een "Shaba Task Force" samen te stellen.

Generaal-majoor Babia, (Z), roept de militaire attaché's van België, Frankrijk, de Verenigde Staten, Egypte en China samen. Aan België wordt gevraagd munitie, lichte wapens en kanonnen te leveren. Het Ministerie van Landsverdediging beslist dat de Generale Staf een crisis-planningstaf moet samenstellen met de "Sectie Operaties", de "Algemene Dienst Inlichtingen", en de Medische Staf. Een telex vanuit Lubumbashi maakt gewag van tien à twaalf Europese slachtoffers in Kolwezi en meldt dat er een algemene paniek is ontstaan onder de bevolking.

Dinsdag, 16 mei 1978

Bij dageraad worden 60 Para's van het 311de Bataljon Para, (Z), zonder Franse hulp, in de directe omgeving van Kolwezi vanuit één C-130 geparachuteerd. Om 0930Hr wordt de rest van de compagnie geparachuteerd. Al bij het landen worden de meeste Para's gedood, anderen vluchten. De eenheid is uitgeschakeld. Het nieuwe vliegveld wordt echter veroverd door de twee andere compagnies van het 311de Parabataljon, (Z), die onder bevel van Majoor Mahele, (Z), langs de baan van Lubumbashi zijn aangekomen, en versterkt worden door een compagnie van het 133 Infanterie Bataljon, (Z), dat de brug over de Luala bewaakte. In België en Frankrijk denkt men dat President Mobutu de zaak nog steeds kan oplossen en dat de diplomaten en militairen in Kinshasa de toestand overdrijven.

Nochtans delen de chefs van de Belgische en Franse Militaire Technische Coöperatiecentra de mening dat een onmiddellijke tussenkomst en samenwerking vereist zijn. Franse officieren en Majoor Van Melle, die deel uitmaken van de Staf van President Mobutu, worden aangeduid om een plan op te stellen voor een luchtlandingsoperatie.

De Generale Staf is het niet eens met het idee van een Frans-Belgische coöperatie en is van oordeel dat alles door België moet geregeld worden. Het Ministerie van Landsverdediging geeft om 1700Hr de opdracht één compagnie Para's klaar te houden en drie C-130's op preadvies te stellen. Het Regiment duit het 3 Para aan om een compagnie klaar te houden en op te treden vanaf de 17 mei 1978 om 0300 uur.

Om 2300Hr wonen Kolonel Blume en Kolonel Depoorter een speciale vergadering bij van de crisisplanningstaf op de Generale Staf in Evere.

[terug naar de navigatie]